“The Miracle on the Oder”

The Opening of the Polish-German Border in the 1970s and Its Impact on Polish-German Relations in the Borderland

in East Central Europe
Restricted Access
Get Access to Full Text
Rent on DeepDyve

Have an Access Token?



Enter your access token to activate and access content online.

Please login and go to your personal user account to enter your access token.



Help

Have Institutional Access?



Access content through your institution. Any other coaching guidance?



Connect

This article aims to analyze the impact of the policy of détente in the 1970s on the development of the German-Polish borderland and on grassroots cooperation. Opening the border for non-visa and non-passport traffic on 1 January 1972 was of great importance to mutual relations between the residents of the border regions. In the first period, German citizens used the opened border mainly for traveling to the so-called native land in order to look at their former households and houses, to “one more time cover the way back home from school.” The Polish, in turn, started shopping, mainly for children’s goods and food. It soon turned out that the German Democratic Republic had not been prepared for such a large number of Polish customers. Because of this conflicts arose and new prejudices appeared. Even so, for the first time since the war had ended the open border enabled direct contacts. New acquaintances were made. The number of Polish-German marriages significantly increased. Based on archive sources and written memoirs as well as narrative interviews this paper will investigate what influence this period had on the Polish-German relations in the border regions and how it is reflected in the memories of the border area residents.

“The Miracle on the Oder”

The Opening of the Polish-German Border in the 1970s and Its Impact on Polish-German Relations in the Borderland

in East Central Europe

Sections

References

Ratsarchiv Görlitz Beziehungen zu Novy Jicin (cssr) Zgorzelec (vr-Polen) u. sul Garnison Lodenau Görlitzer Schulen (1976–89). Zusammenarbeit zwischen den Schulen und Stadträten sign. 1086: Zusammenarbeit zwischen Zgorzelec und Görlitz 5 July 1979.

Archiwum Ministerstwa Spraw Zagranicznych (amsz) [Archive of the Polish Foreign Ministry] Dep. I 17/77 w. 8 nrd-O-53-2. In Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1972 [Polish Diplomatic Documents] edited by Włodzimierz Borodziej 222–224 doc. no. 80. Warsaw: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych 2005.

amszzd 25/78 w. 302 t. 1313. “Szyfrogram ambasadora w Berlinie w sprawie zaostrzenia kontroli celnej przez nrd 24.11.1972” [Ciphertext of the Polish ambassador in Berlin concerning tightening of customs controls in the gdr 24 Nov. 1972]. In Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1972 634–635 doc. no. 80.

amsz Sep. I 4/79. “Sprawozdanie ambasady w Berlinie na temat ruchu bezwizowego między prl a nrd” [Report of the Polish Embassy in Berlin on non-visa traffic between the Polish People’s Republic and the gdr]. In Polskie Dokumenty Dyplomatyczne 1975 [Polish Diplomatic Documents 1975] edited by Paweł Machcewicz 265–268. Warsaw: Polski Instytut Spraw Międzynarodowych 2010.

Archiwum Akt Nowych (aan) [The Central Archive of Modern Acts in Warsaw] zespół kc pzpr teczka 3502: 172. In Dyplomacja polska wobec problemu niemieckiego 1945–1990 [Polish diplomacy towards the German issue 1945–1990] edited by Mieczysław Tomala. Gdynia: Wyższa Szkoła Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych i Politycznych 2007.

BoyesRoger. 1990. The Hard Road to Market: Gorbachev the Underworld and the Rebirth of Capitalism. London: Secker & Warburg.

Jajeśniak-QuastDagmara and StokłosaKatarzyna. 2001. Geteilte Städte an Oder und Neiße: Frankfurt (Oder)—Słubice Guben—Gubin und Görlitz—Zgorzelec 1945–1995. Berlin: Spitz.

KochanowskiJerzy. 2001. “Socjologiczny zwiad po otwarciu granic prl-nrd” [A sociological reconnaissance after opening of the borders between the Polish People’s Republic and the gdr]. Polski Przegląd Dyplomatyczny 2 no. 1: 229255.

——. 2010. “Pionierzy wolnego rynku? Nieoficjalna wymiana handlowa między społeczeństwami krajów socjalistycznych. Lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte” [Pioneers of the free market? Unofficial trade between societies of socialist countries. The seventies and eighties]. In Bocznymi drogami. Nieoficjalne kontakty społeczeństw socjalistycznych 1956–1989 [On the scrapheaps. Unofficial contacts between the socialist societies 1956–1989] edited by KochanowskiJerzy and BorodziejWłodzimierz109144. Warsaw: Wydawnictwo Trio.

KoćwinLesław. 1993. Polityczne determinanty polsko-wschodnioniemieckich stosunków przygranicznych 1949–1990 [Political determinants of Polish-East German relations in the borderland 1949–1990] (Acta Universitatis Wratislaviensis 1535). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

KurczZbigniew and SaksonAndrzej eds. 2009. Polskie transgranicza (Acta Universitatis Wratislaviensis 3108). Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

KwileckiAndrzej. 1972a. “Z badań nad przemianami społeczno-politycznymi na pograniczu Polski i nrd” [From the research on social and political changes in border areas in Poland and in the gdr]. Przegląd Zachodni 4: 313322.

——. 1972b. “Na pograniczu Polski i nrd” [In the borderland of Poland and the gdr]. Nadodrze 26–27: 9.

——. 1973a. “Some Notes on Research in the Border Areas of Poland and the gdr.” Polish Sociological Bulletin 1–2: 119120.

——. 1973b. “Badania socjologiczne na pograniczu Polski i nrd” [Sociological research in the border areas of Poland and the gdr]. Sprawy Międzynarodowe 7–8: 145146.

MakaroJulita. 2007. Gubin – miasto graniczne. Studium socjologiczne [Gubin – a border city. A sociological study]. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

MeinhofUlrike H. ed. 2002. Living (With) Borders: Identity Discourses on East–West Borders in Europe. Ashgate: Aldershot.

OpiłowskaElżbieta. 2009a. Kontinuitäten und Brüche deutsch-polnischer Erinnerungskulturen. Görlitz/Zgorzelec 1945–2006. Dresden: Neisse Verlag.

——. 2009b. “Stosunki między Polską a nrd w pamięci mieszkańców pogranicza” [The relations between Poland and the gdr in the memory of borderlanders]. In Przyjaźń nakazana? Stosunki między nrd i Polską w latach 1949–1990 [Forced friendship? Relations between the gdr and Poland 1949–1990] edited by KerskiBasil. 159172. Wrocław: Atut.

OrłowskiHubert. 1996. “Polnische Wirtschaft.” Zum deutschen Polendiskurs der Neuzeit. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.

OsękowskiCzesław. 1987. “Życie społeczno-polityczne Gubina w latach 1945–1987” [The social and political life of Gubin, 1945–1987]. Zeszyty Lubuskie 22 ZielonaGóra.

——. 2001. “Specyfika działania opozycji politycznej na pograniczu polsko-niemieckim w latach 1945–1989” [Specific activiety of political opposition in the German-Polish borderland 1945–1989]. In Opozycja w systemach demokratycznych i niedemokratycznych [The opposition in democratic and non-democratic systems] edited by ŁabędźKrzysztof and MikołajczykMagdalena364365. Cracow: Katedra Politologii Instytutu Nauk Społecznych Akademii Pedagogicznej im. KEN.

——. 2009. “Stosunki i pogranicze Polski z Niemiecką Republiką Demokratyczną w latach siedemdziesiątych” [The relationship and borderland of Poland with the German Democratic Republic in the 1970s]. In Przyjaźń nakazana? Stosunki między nrd i Polską w latach 1949–1990 [Forced friendship? Relations between the gdr and Poland 1949–1990] edited by BasilKerski et al. Wrocław: Atut.

—— and HieronimSzczegóła. 1999. Pogranicze polsko-niemieckie w okresie transformacji (1989–1997) [The German-Polish borderland in a transformation process]. Zielona Góra: Wyższa Szkoła Pedagogiczna.

RolickiJanusz. 1990. Edward Gierek: przerwana dekada [Edward Gierek: An interrupted decade]. Warsaw: Polska Oficyna Wydawnicza BGW.

RothHeidi and FrickeKarl Wilhelm. 1999. Der 17. Juni 1953 in Sachsen. Cologne: Böhlau.

RutowskaMaria. 1996. “Die regionale Zusammenarbeit in den deutsch-polnischen Grenzregionen in den Jahren 1945–1990.” In Grenze der Hoffnung. Geschichte und Perspektiven der Grenzregion an der Oder edited by SchultzHelga and NothnalgeAlan107114. Potsdam: Verlag für Berlin-Brandenburg.

StokłosaKatarzyna. 2003. Grenzstädte in Ostmitteleuropa. Guben und Gubin 1945 bis 1995. Berlin: BWV Berliner Wissenschaftsverlag.

StolaDariusz. 2010. Kraj bez wyjścia? Migracje z Polski 1949–1989 [A country with no exit? Migrations from Poland 1949–1989]. Warsaw: IPN and ISP PAN.

SzczegółaHieronim. 1992. “Polsko-niemiecka współpraca przygraniczna w latach 1945–1990” [Polish-German transborder cooperation 1945–1990]. Rocznik Lubuski 17ZielonaGóra.

TomalaMieczysław. 1991. Patrząc na Niemcy. Od wrogości do porozumienia 1945–1991 [Looking at Germany. From hostility to agreement 1945–1991]. Warsaw: Polska Fundacja Spraw Międzynarodowych.

——. 2007. Dyplomacja polska wobec problemu niemieckiego 1945–1990 [Polish diplomacy towards the German issue 1945–1990]. Gdynia: Wyższa Szkoła Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych i Politycznych.

WasiakKazimierz. 1985. Wpływ otwartej granicy pomiędzy Polską i nrd na przebieg procesów internacjonalistycznych [The impact of opened border between Poland and the gdr on international processes]. Szczecin: Wydawnictwo Naukowe WSP.

WolleStefan. 2003. Wspaniały świat dyktatury. Codzienność i władza w nrd 1971 [The ideal world of dictatorship. Everyday life and the regime in the gdr 1971]. Warsaw: Wiedza Powszechna.

YoderJenifer. 2008. “No Longer on the Periphery: German-Polish Cross-Border Relations in a New Institutional Context.” German Politics and Society 88 no. 3 (Autumn): 124.

Information

Content Metrics

Content Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 19 19 14
Full Text Views 84 84 71
PDF Downloads 4 4 2
EPUB Downloads 0 0 0