Researching the Dominant Religion: Anthropology at Home and Methodological Catholicism

In: Method & Theory in the Study of Religion

Abstract

The article discusses methodological problems of researching the dominant religion by native anthropologists in a majority Catholic society. By presenting both ethnographic examples and scholarly publications on religion we point at a Catholic hegemonic frame in Poland, within which religion is interpreted. Such an approach results in treating Catholicism as the taken for granted denomination, and the Roman Catholic Church as a bearer of moral authority. Engaging critically with the existing scholarship we argue that in Poland one can speak of methodological Catholicism, connected to certain implicit assumptions: treating Catholic faith as a desirable norm, describing religiosity at large with Catholic vocabulary and measuring religiosity through the prism of the Church dogmas as opposed to inquiring about the ways Catholicism is lived as a religion.

  • BadoneEllen Religious Orthodoxy & Popular Faith in European Society 1990 Princeton N.J. Princeton University Press

  • BaniakJózef Parafia jako rzeczywistość wielowymiarowa [Parish as a Multidimensional Reality] 2003 Poznań Uniwersytet im. Adama Mickiewicza. Wydział Teologiczny

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • BaniakJózef Desakralizacja kultu religijnego i Świąt Religijnych w Polsce: Studium Socjologiczne [Desacralizing of Religious Cult and Religious Holidays in Poland: A Sociological Study] 2007 Kraków Nomos

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • BilligMichael Banal Nationalism 1995 1st edition. London Sage

  • BorowikIrena Odbudowywanie pamięci: przemiany religijne w Środkowo-Wschodniej Europie po upadku komunizmu [Rebuilding Memory: Religious Changes in Central and Eastern Europe after the Fall of Communism] 2000 Kraków Nomos

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • BorowskiKarol H. The sociology of religion in modern Poland: A critical review. Sociological Analysis 1985 46 4 389 399

  • BourdieuPierre Masculine Domination 2001 Stanford, California Stanford University Press

  • BurdziejStanisław Socjologia postsekularna? [Postsecular sociology?] Studia Socjologiczne 2010 2 197 89 108

  • CanguilhemGeorges The Normal and the Pathological. 2007 5th edition. New York Zone Books

  • CannellFenella The Anthropology of Christianity 2006 Durham Duke University Press

  • CBOS Report Religijność Polaków w III RP [Religiosity of Poles in the 3rd Republic] 1999

    • Export Citation
  • CBOS Report Wiara i religijność Polaków dwadzieścia lat po rozpoczęciu przemian ustrojowych [Faith and Religiosity of Poles Twenty Years after the Beginning of System Transformation] 2009

    • Export Citation
  • CoffeyAmanda The Ethnographic Self 1999 London SAGE

  • CzarnowskiStefan Dzieła .kultura religijna wiejskiego ludu polskiego [Religious Culture of the Polish Rural Folk] 1958 Warszawa PWN

  • DavidsonJames D.FournierSuzanne C. Recent research on Catholic parishes: A research note Review of Religious Research 2006 481 72 81

  • DavieGrace Religion in Britain since 1945: Believing Without Belonging. 2003 2nd edition Oxford Blackwell

  • DaviesCharlotte A. Reflexive Ethnography 1999 London Routledge

  • FirlitElżbieta Parafia Rzymskokatolicka w polsce w okresie transformacji systemowej: (Studium socjologiczne) [Roman Catholic Parish in Poland during the Time of System Transformation] 1998 Warsaws Elipsa

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • FoucaultMichel Abnormal 2003 1st edition. New York Picador

  • GrabowskaMirosława SułekA.KrzysztofN.WykaA. Wywiad w badaniu zjawisk “trudnych.” Przypadek polskiej religijności [Interview in research of difficult phenomena. The case of Polish religiosity] Poza granicami socjologii ankietowej [Beyond Questionnaire Sociology] 1989 Warszawa PTP 142 166

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • GrabowskaMirosława GrabowskaM.SzawielT. Zjawiska religijne i kłopoty z ich badaniem [Religious phenomena and the problem with researching them] Religijność społeczeństwa polskiego lat 80: Od pytań filozoficznych do problemów empirycznych: Praca zbiorowa 2005 Warszawa Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • GrabowskaMirosławaTadeuszSzawiel Religijność społeczeństwa polskiego lat 80: Od pytań filozoficznych do problemów empirycznych: Praca zbiorowa [Religiosity of Polish Society in The 1980s: From Philosophical Questions To Empirical Problems] 2005 Warsaw Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • GramsciAntonio Selections from the Prison Notebooks of Antonio Gramsci 1998 London Lawrence and Wishart

  • HannC. The Anthropology of Christianity per se. Archives Européennes de Sociologie 2007 48 3 391 418

  • KaczmarekPiotr Kwestionariuszowe obrazy świata. Przypadek polskiej religijności [Qestionnaire vision of the world. The case of Polish religiosity] Kultura i społeczeństwo 2003 47 1 53 78

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • KościańskaAgnieszka Modlitwa o tożsamość “w Polskim kręgu cywilizacyjnym”, Artmix 2004 6

  • KosełaKrzysztof Polak i katolik. Splątana tożsamość [A Pole and a Catholic. Entangled Identity] 2003 Warszawa Wydawnictwo IfiS PAN

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Kubica-HellerGrażyna Śląskość i protestantyzm. Antropologiczne eseje o Śląsku Cieszyńskim proza fotografia [Silesian and Protestant. Anthropological Essays about Cieszyn Silesia Prose Photography] 2011 Kraków Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • ŁuczewskiMichał Czarnowski zabłądził w Zaciszu [Czarnowski got lost in Zacisze] Znak 2008 3 654 59 81

  • MarodyMirosławaMandesSławomir On functions of religion in molding the national identity of Poles. International Journal of Sociology 2006 35 4 49 68

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • MichelPatrick Kościół katolicki a totalitaryzm [The Catholic Church and Totalitarianism] 1995 Warsaw Niezależna Oficyna Wydawnicza

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • MilbankJohn Theology and Social Theory: Beyond Secular Reason 1991 Cambridge, Mass., USA B. Blackwell

  • MortonJohn Anthropology at home in Australia Australian Journal of Anthropology 1999 10 3 243 258

  • NiedźwiedźAnna Obraz i postać: Znaczenie wizerunku Matki Boskiej Częstochowskiej [Icon and Person: The Meaning of Virgin Mary from Częstochowa] 2005 Kraków Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • OkelyJudith Anthropology and Autobiography 1992 London; New York Routledge

  • PasiekaAgnieszka Seven Ways to God: The Politics of Religious Pluralism in Rural Poland. 2012 Martin Luther University, Halle/Saale Ph.D. dissertation

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • PeiranoMariza G. S. When anthropology is at home: The different contexts of a single discipline Annual Review of Anthropology 1998 27 1 105 128

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • RiegelhauptJoyce WolfE. R. Popular anti-clericalism and religiosity in pre-1974 Portugal Religion Power and Protest in Local Communities 1984 Berlin, New York, Amsterdam Mouton 93 116

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • RobbinsJoel What is a Christian? Notes toward an anthropology of Christianity Religion 2003 33 3 191 199

  • RogaczewskaMaria SzawielT. Czy “pokolenie JP2” zbuduje w Polsce społeczeństwo obywatelskie? Szanse i bariery [Will “JP2” build civil society in Poland? Chances and bareers] Pokolenie JP II: Przeszłość i przyszłość zjawiska religijnego 2008 Warsaw Wydawnictwo Naukowe Scholar

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • SekerdejKinga A matter of taste. On a certain division within the Roman Catholic community in Poland. Paper presented at the conference Religious Hegemony and Religious Diversity in Eastern Europe: Postsocialism vis-à-vis the Longue Durée 2010 Halle/Saale Max Planck Institute for Social Anthropology

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • Siellawa-KolbowskaEwa SzawielT. Oaza jako przestrzeń doświadczenia mistycznego i społecznego [Oaza as a space for mystical and social experience] Pokolenie JP II: przeszłość i przyszłość zjawiska religijnego 2008 Warsaw Wydawnictwo Naukowe Scholar 50 68

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • SowińskiSławomir SzawielT. Kolumbowie wolności. Papieskie przesłanie o wolności jako dar i zadanie dla pokolenia JP2. [The Columbuses of liberty. Pope’s message on liberty as a gift and a task for the JP2 generation] Pokolenie JP II: przeszłość i przyszłość zjawiska religijnego 2008 Warsaw Wydawnictwo Naukowe Scholar 134 141

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • SzawielTadeusz Pokolenie JP II: Przeszłość i przyszłość zjawiska religijnego [ JP2 Generation: The Past and the Future of a Religious Phenomenon] 2008 Warsaw Wydawnictwo Naukowe Scholar

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • TilesMary The Normal and pathological: The concept of a scientific medicine The British Journal for the Philosophy of Science 1993 44 4 729 742

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • WilliamsRaymond Keywords. 2009 26th edition. New York Oxford Univ. Press

  • WolfEric Religion Power and Protest in Local Communities: The Northern Shore of the Mediterranean 1984 Berlin, New York, Amsterdam Mouton

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • ZałęckiPaweł Między triumfalizmem a poczuciem zagrożenia: Kościół Rzymskokatolicki w Polsce współczesnej w oczach swych przedstawicieli: Studium socjologiczne [Between Triumphalism and Feeling of being Endangered: The Roman Catholic Church in Contemporary Poland in the Eyes of its Representatives: a Sociological Study] 2001 Kraków Nomos

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • ZdaniewiczWitold Religijność Polaków 1991-1998: Praca zbiorowa [The Religiosity of Poles 1991-1998] 2001 Warszawa Pax

  • ZowczakMagdalena Biblia ludowa: Interpretacje wątków biblijnych w kulturze ludowej [Folk Bible: An Interpretation of Biblical Threads in Folk Culture] 2000 Wrocław Funna

    • Search Google Scholar
    • Export Citation
  • ZowczakMagdalena Między tradycją a komercją [Between Tradition and Commerce] Znak 2008 3 654 31 44

Content Metrics

All Time Past Year Past 30 Days
Abstract Views 88 85 9
Full Text Views 82 82 2
PDF Downloads 12 12 0